Orta Doğu'da yaşanan gelişmeler, bölgesel güvenliğin artık yalnızca ülkelerin kendi sınırlarını korumasından ibaret olmadığını bir kez daha gösteriyor. Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı'nı hedef alan Husi saldırıları, bölgesel gerilimin sivil altyapıyı ve uluslararası güvenliği doğrudan etkileyebileceğini ortaya koyarken Türkiye'nin dış politika tercihlerini de yeniden gündeme taşıyor.

11 Ekim'de Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından yayımlanan ortak açıklamada saldırılar kınandı ve Suudi Arabistan'ın egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve güvenliğine destek yinelendi. Açıklamada saldırıların uluslararası hukuku ihlal ettiği vurgulanırken, eylemlerin derhal ve koşulsuz biçimde durdurulması çağrısı yapıldı.

Ancak asıl mesele, saldırıları kınamanın ötesinde, yeni bir çatışma dalgasının nasıl önleneceğidir.

Türkiye'nin bu süreçteki konumu, askerî kapasitesi ile diplomatik ilişkilerini birlikte değerlendirmeyi gerektiriyor. Suudi Arabistan ve Pakistan'la geliştirilen savunma iş birliği, bölgesel güvenlik açısından yeni bir boyuta işaret ediyor. Bununla birlikte savunma desteği ile doğrudan çatışmaya katılmak arasındaki ayrımın korunması, Türkiye'nin önündeki önemli meselelerden biri olarak öne çıkıyor.

Burada Türkiye açısından temel bir soru ortaya çıkıyor: Bölgesel güvenliğe katkı sağlarken diplomatik çözüm kanalları nasıl açık tutulabilir?

12 Ekim'de gündeme gelen bir diğer gelişme ise İran'ın arabuluculuk önerisi oldu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ile yaptığı telefon görüşmesinde, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki krizin çözümü ve diyalogun yeniden başlatılması için yardıma hazır olduklarını belirtti. Bu teklifin nasıl karşılanacağı ve somut bir müzakere sürecine dönüşüp dönüşmeyeceği henüz ayrı bir değerlendirme konusu. Ancak bu gelişme, bölgedeki aktörlerin askerî seçeneklerin yanı sıra diplomatik yolları da gündeme taşıdığını gösteriyor.

Ankara'nın önünde yalnızca güvenlik ortaklıklarını güçlendirmek değil, aynı zamanda gerilimin yayılmasını önleyecek siyasi girişimleri desteklemek gibi bir sorumluluk alanı da bulunuyor. Türkiye'nin farklı bölgesel aktörlerle iletişim kanallarını koruması, gerektiğinde diyaloğu kolaylaştırabilecek bir zemin oluşturabilir. Bununla birlikte diplomatik girişimlerin başarıya ulaşması, tarafların müzakereye ne ölçüde hazır olduğuna ve karşılıklı güvenin kurulmasına bağlıdır.

Bölgesel iş birliğinin güçlenmesi tek başına kalıcı istikrarı garanti etmiyor. Güvenlik anlaşmalarının başarısı yalnızca caydırıcılık kapasitesiyle değil, çatışmayı büyütebilecek gelişmelerin önlenmesi ve siyasi diyalog için alan açılmasıyla da ölçülmeli. Yemen'deki krizin taraflarını kapsayan bir siyasi sürecin desteklenmesi, bu açıdan önem taşıyor.

Türkiye'nin bölgesel rolünü değerlendirirken askerî gücü tek ölçüt olarak görmek eksik bir yaklaşım olacaktır. Diplomatik temas kurabilme kapasitesi, farklı aktörlerle iletişim kanallarını korumak ve uluslararası hukuk çerçevesinde hareket etmek de dış politikanın temel unsurlarıdır.

Sonuç olarak Orta Doğu'da kalıcı güvenlik, yalnızca yeni ittifaklar kurmakla değil, bu ittifakların çatışmayı önleyici bir diplomasiyle desteklenmesiyle mümkün olabilir. Türkiye açısından asıl mesele, bölgesel gelişmelerin dışında kalmak ya da her krizin doğrudan tarafı olmak değil; güvenlik çıkarlarını korurken siyasi çözüm ihtimalini güçlendirebilmektir.

Çünkü diplomasi, yalnızca kriz anında konuşmak değil, krizin daha da derinleşmesini önleyecek yolları zamanında inşa edebilmektir.

GAZETECİ YAZAR ASİL AYŞENUR TOKSÖZ